Las Polski nr 17/2026 r. (1933)

Las Polski nr 17/2026 – czasopismo dla leśników i miłośników przyrody

Las Polski nr 17/2026 (r. 1933) to kolejny numer jednego z najstarszych i najbardziej cenionych czasopism leśnych w Polsce. Magazyn skierowany jest przede wszystkim do leśników, pracowników gospodarki leśnej, naukowców oraz wszystkich osób zainteresowanych tematyką przyrodniczą i ochroną lasów.

Spis treści

Szkoły leśne – Być cegłą zamku 4

Zespół Szkół Leśnych im. inż. Jana Kloski w Goraju należy do najstarszych i najbardziej charakterystycznych szkół leśnych w Polsce. Początki placówki sięgają 1945 r., kiedy tuż po zakończeniu II wojny światowej rozpoczęła tam działalność Państwowa Szkoła dla Leśniczych.

Monika Wysokowicz

Powiedzieli nam – Marcin Żmich, zastępca nadleśniczego Nadleśnictwa Lębork, o odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych 7

Nadleśnictwo Lębork, jako pierwsze, skorzystało z porozumienia zawartego w 2021 r. między Dyrekcją Generalną LP a generalnym dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad w sprawie zasad odprowadzania wód opadowych i roztopowych – z terenu pasa drogowego na grunty LP. Doświadczeniem dzieli się zastępca nadleśniczego Marcin Żmich.

Emilian Szczerbicki

Hodowla lasu – Las pod presją morza 8

Zarządcy lasów w strefie nadmorskiej powstrzymują się przed przesadnym tłumaczeniem zmianami klimatycznymi trudności powstających w gospodarce leśnej. I choć perturbacji nie brakuje, nie ma też powodów – uważają niemal zgodnie – do mówienia o ostrym kryzysie. Nasi rozmówcy tłumaczą swoje stonowane oceny tym, że nad morzem nigdy nie było łatwo, od zawsze rządzi się ono surowymi prawami, co nadmorskie leśnictwo obarcza trwałym i podwyższonym ryzykiem.

Emilian Szczerbicki

Na czasie – Narodowy Program Leśny – krótki sprint na długą metę 14

Ministerstwo Klimatu i Środowiska dało sobie rok na wypracowanie projektu, który ma wyznaczyć kierunek polskiego leśnictwa na najbliższe ćwierć wieku. To prawdziwy sprint – z metą wyznaczoną na koniec bieżącego roku, którego konsekwencje będą długofalowe. Czy to za krótki czas? Niekoniecznie, pod warunkiem, że jasno sprecyzuje się oczekiwania wobec dokumentu i wykorzysta dorobek wcześniejszych prac.

Adam Kaliszewski

Na czasie – Profesor Rykowski rezygnuje z prac nad NPL 18

Prof. Kazimierz Rykowski zrezygnował z udziału w pracach nad nową odsłoną Narodowego Programu Leśnego (NPL). Warto zaznaczyć, że sam jest autorem i koordynatorem pierwotnej wersji NPL. Powody zostały wyjaśnione w piśmie o rezygnacji skierowanym do wszystkich członków powołanego zespołu ds. reformowania gospodarki leśnej.

Michał Żuczkowski

Na czasie – NPL bez głosu leśników? 19

Prace nad Narodowym Programem Leśnym trwają (więcej o nich na str. 14 i 18), tymczasem leśni związkowcy z KSPL NSZZ „Solidarność” alarmują, że nad kluczowym dla polskiego leśnictwa dokumentem brakuje dialogu..

Klaudia Beker

Zmiany klimatu – Bakterie w glebach leśnych w odpowiedzi na zmiany klimatu 20

Zależności między organizmami bytującymi w glebie leśnej odgrywają ważną rolę w produktywności drzew. Lasy pochłaniają duże ilości CO2 i stanowią ważny rezerwuar surowca, dlatego ekologia gleby jest istotnym obszarem badań. Choć większość prac koncentruje się na relacjach drzew z grzybami, bakterie (m.in. dzięki udziałowi w obiegu azotu) również pełnią bardzo ważną funkcję w ekosystemach leśnych.

Joanna Mucha

Nauka dla praktyki – W trosce o zasoby genowe 23

Dość dobrze są opisane zagrożenia nasion drzew leśnych przez choroby grzybowe i szkodniki. Nieporównanie słabiej znana jest tematyka erozji zmienności genetycznej powodowanej nie tylko czynnikami biologicznymi i środowiskowymi, lecz także antropogenicznymi w całym toku postępowania z nasionami. Jak nimi gospodarować, by możliwie skuteczniej zachować żywotność i zasoby genowe? Odpowiedzi znajdujemy w konstatacjach i wskazówkach doktora hab. Szymona Jastrzębowskiego, profesora Instytutu Badawczego Leśnictwa, z Zakładu Hodowli Lasu i Genetyki Drzew Leśnych.

Emilian Szczerbicki

Na czasie – Pożar. Początek czy koniec? 24

W poprzednim numerze „Lasu Polskiego” ukazał się mój krótki artykuł traktujący o wizycie gdańskich leśników w Szwecji w czerwcu 2026 roku. Tereny dotknięte skutkami huraganu Johannes nie stanowiły jednakże wyłącznej tematyki tego wyjazdu. Równie interesujące było zapoznanie się z pożarzyskiem z roku 2014, gdzie następnie w 2016 r. utworzono rezerwat przyrody Hälleskogsbrännan obejmujący swoim zasięgiem 6420 ha.

Piotr Neubauer

W lesie – Groźna i pożyteczna 26

Las, świątynia przyrody, przyciąga nas nie tylko możliwością obcowania z naturą i relaksem z dala od miejskiego zgiełku, ale także korzystaniem z jego dóbr jak np. pozyskanie drewna, zbieractwo runa leśnego czy myślistwo. Jest miejscem pracy. Wędrując po leśnych ostępach, nie zapominajmy jednak, że to my jesteśmy tu obcymi w stosunku do prawowitych mieszkańców lasu, takich jak żmija zygzakowata.

Janusz Darewicz

Choroby odzwierzęce – KZM – niedoceniane zagrożenie 27

Liczba przypadków kleszczowego zapalenia mózgu (kolejnej obok boreliozy, opisywanej w numerze 13–14/2026, choroby odkleszczowej) lawinowo rośnie. W 2022 r. odnotowano 445 przypadki, w 2023 r. liczba ta wzrosła do 659, w 2024 r. do 793, a w 2025 r. było to aż 928 przypadków. Nie znamy na nią lekarstwa, a w jej następstwie możliwy jest zgon lub trwałe kalectwo. Powikłania mogą mieć charakter fizyczny lub psychiczny. Jest jednak możliwość skutecznej prewencji. Poznajmy bliżej KZM!

Przyroda online – Ile czasu zajmuje prowadzenie mediów społecznościowych? 30

Na pierwszy rzut oka wydaje się to proste. Wychodzisz w teren, wyciągasz telefon, robisz kilka zdjęć, nagrywasz krótki film, dopisujesz kilka zdań i publikujesz. W praktyce osoby prowadzące media społecznościowe w nadleśnictwach wiedzą, że za jednym postem często stoją godziny pracy oraz cały zestaw kompetencji – od fotografii i montażu, przez copywriting, aż po analizę danych.

Ewa Kaczmarek

W locie – Szponiasty postrach owadów 31

Każdy malutki „trzmielojadzik” już od jajka uczony jest przez rodziców następującego wierszyka: Na obiadek co sobotę, na szerszenie mam ochotę. A gdy przyjdzie zaś niedziela, ślinka leci mi na trzmiela. Lepsze dla mnie niż kokosy, larwy i poczwarki osy. Trzmielojada taka rada, chcesz być syty? Zjedz owada!

Krzysztof Pawlukojć

Z wydawnictw – Drzewnik. Leśna terapia w praktyce, Agnieszka Antosik (Wydawnictwo Kobiece) 33

Są książki, które się po prostu czyta, i takie, które się przeżywa – Drzewnik Agnieszki Antosik bez wątpienia należy do tej drugiej grupy. To pozycja z pogranicza poradnika, dziennika i cichego przewodnika duchowego, która zamiast serwować gotowe odpowiedzi, łagodnie prowadzi czytelnika w głąb lasu i w głąb samego siebie.

Patrycja Klempas

Auto do lasu – Jeep odświeża hity 34

Jeep pochwalił się niedawno dwiema nowościami. Podczas oficjalnej prezentacji miałem okazję przejechać się odświeżonym, najmniejszym Avengerem i nową, najmocniejszą i elektryczną odmianą Compassa.

Kacper Wyrwas

Leśny obieżyświat – Kanada – Park Narodowy Jasper 36

Kanadę od kilku lat nawiedzają katastrofalne pożary lasów. Jeden z nich strawił wiele hektarów lasów w Parku Narodowym Jasper w 2024 roku. Zniszczeniu uległy okoliczne miasta – ewakuowano 25 tys. osób. Miałem okazję odwiedzić to miejsce i obserwować skutki pożogi oraz odradzanie się majestatycznej natury.

Jacek Śledziński

Z praktyki edukatora – Co Stowarzyszenie Edukatorów Leśnych dało Lasom Państwowym? 40

Daje się słyszeć głosy, że edukacja przyrodniczo-leśna się nie sprawdziła: ludzie, jak wyrzucali śmieci do lasu, tak robią to nadal, quady, jak jeździły, tak jeżdżą – pisałem w „Lesie Polskim” w 2009 roku. W tym samym roku wraz z Wiktorem Naturskim, Anną Pikus, Hanną Będkowską i Dagny Nowak-Staszewską, przygotowywaliśmy się do założenia SEL, które zostało oficjalnie zarejestrowane rok później.

Witold Ciechanowicz

Z zagranicy 42

Szwecja: Pozyskanie drewna w 2025 roku
Ukraina: Microsoft wesprze cyfryzację Lasów Ukrainy
Czechy: Pozyskanie drewna w 2025 roku
Łotwa: Automatyzacja organizacji pozyskiwania drewna

Arkadiusz Seliga

Rynek drzewny 44

Sektor leśno-drzewny alarmuje
Uwagi branży drzewnej odrzucone
Port Północny stawia na pellet

Magdalena Deptuła

Nadleśnictwo na opak – Konkurs na opak 46

Dyrektor Rajmund Jelonek był witany w nadleśnictwie owacyjnie. Nawet dział sprzedaży drewna pofatygował się machać i wznosić radosne okrzyki, a kto jak kto, ale leśny marketing nie ma przecież czasu na takie głupstwa, jak dyrektorskie odwiedziny, które zawsze dezorganizują pracę jednostki i nie ma z nich żadnego pożytku.

Michał Westfal

Krzyżówka 47

Krzyżówka 17/2026