Las Polski nr 11/2025 r. (1907)

Warunkiem rozwoju każdego sektora gospodarki, w tym leśno-drzewnego, jest przepływ wiedzy i doświadczeń. Oprócz badań naukowych, ustawicznej edukacji i projektów rozwojowych ogromne znaczenie mają innowacje pracownicze. Niestety nowatorska aktywność leśników znajduje się znacznie poniżej ich możliwości z powodu braku dobrego systemu inspirowania, oceny, nagradzania i wdrażania postulowanych rozwiązań.

Na temat odnowień naturalnych napisano już wiele. Wiele też powiedziano. Próby promowania odnowień naturalnych sosny pospolitej obsiewem bocznym nie są już we współczesnym leśnictwie rzadkością ani tym bardziej czymś niezwykłym. I chociaż, jak zauważyłem we wstępie, napisano o tym sposobie odnowienia już wiele, spróbujmy przyjrzeć się temu zagadnieniu z nieco innej i szerszej perspektywy…

Odnowienie naturalne staje się coraz bardziej popularnym sposobem zagospodarowania lasu. Fakt promowania procesów i tak już zachodzących w naturze jest oczywiście zjawiskiem pozytywnym. W szerokim wachlarzu tych naturalnych sposobów odnowień jest wiele sprawdzonych metod, m.in. odnowienie obsiewem bocznym gatunków lekkonasiennych (o obsiewie sosny tym sposobem pisaliśmy w numerze 19/2025) lub też obsiewem górnym gatunków ciężkonasiennych. Jednak zarówno natura, jak i praktyka leśna nie są schematyczne. Ciągłe powstawanie nowych rozwiązań i obserwacja procesów występujących w przyrodzie sprawiają, że poglądów oraz patentów na inicjowanie odnowień naturalnych i półnaturalnych jest coraz więcej. Znanym, choć dość ciekawym sposobem odnowień jest stosowanie obsiewu górnego dla gatunków lekkonasiennych, czyli np. dla sosny.

Zainicjowano trzecią systemową próbę przygotowania Narodowego Programu Leśnego z nadzieją, że dokument ten zostanie przyjęty w 2027 r. przez Radę Ministrów. Tok prac jest oparty na kardynalnych zasadach: kontynuacja, ewolucja i adaptacja. NPL ma wyznaczyć kierunki rozwoju leśnictwa, przyczynić się do wzrostu społecznej akceptacji gospodarki leśnej i całego sektora leśno-drzewnego, umocnić jego miejsce w strukturze gospodarczej kraju oraz w istniejącej i przyszłej strategii rozwoju Polski.

W wielu południowych regionach świata postępuje zubożanie bioróżnorodności wywołujące globalne skutki ekologiczne. Sygnatariusze konwencji waszyngtońskiej nie mają wpływu na wewnętrzne prawodawstwo i praktyki krajów egzotycznych, ale mogą kontrolować obrót międzynarodowy zwierzętami, roślinami gatunków rzadkich i zagrożonych oraz wyrobami wytwarzanymi z surowców z nich pochodzących – mówi dr Janusz Hejduk, przewodniczący Komisji CITES.

Mało kto pamięta, że niedawno, czyli 40, 30 czy 20 lat temu (to tylko jedna klasa wieku w lesie), każdy leśnik dostawał służbowe mieszkanie jako „równoważnik” za lichą pensję. Leśniczówka dla pracownika kiedyś administracji LP, potem służby leśnej, czy osada służbowa dla pracownika biura, kierowcy lub drwala, były zachętą i bonusem za słabo opłacaną pracę w LP.