Jagodnik nr 05.2026 r. Maj (107)

Jagodnik nr 05.2026 r. Maj (107) - Wszystko o uprawie roślin jagodowych

W tym numerze:

Ważne sprawy

Przymrozkowy armagedon

Trzeci rok z rzędu. W sadownictwie to już nie przypadek, nie „trudny sezon”, nie jednorazowe załamanie pogody. To nowa rzeczywistość. Wiosenne przymrozki przestały być epizodem – stały się systemowym zagrożeniem dla produkcji sadowniczej, dochodów i w wielu przypadkach dla samego istnienia gospodarstw.

Partner numeru - EXTRACTS.PRO

Biostymulacja jako świadome zarządzanie fizjologią roślin

Historia firmy Natura Expert od ponad 30 lat związana jest z roślinami zielarskimi i farmacją. Swoją działalność przedsiębiorstwo koncentruje obecnie na produkcji środków biostymulujących dla roślin, z wykorzystaniem wyciągów roślinnych. Z roślin dla roślin – tak można by w skrócie scharakteryzować jego ofertę. Dziś takie produkty stają się niezmiernie ważne – pozwalają w sposób naturalny budować odporność roślin, wyzwalać mechanizmy odporności na czynniki stresowe czy zniechęcać do żerowania szkodniki. Tajemnica tkwi w fizjologii roślin i biochemii – poznanie tych procesów i wiele szczegółowych badań pozwoliło ściśle dopasować określone produkty do wspierania poszczególnych etapów rozwoju roślin. Na te tematy rozmawiałem z założycielami firmy Małgorzatą i Krzysztofem Gruszczykami.

Kwitnienie i jakość owoców w standardzie Zero residue i o wydłużonej trwałości

Innowacja jest funkcją świadomości agrotechnicznej, w której biochemiczna precyzja gwarantuje kwitnienie, jakość oraz standard – bez pozostałości (Zero Residue). W obecnej rzeczywistości łatwiej jest sięgnąć po zaawansowane urządzenie z intuicyjnym panelem sterowania i systemami automatyzacji niż po innowacyjne strategie biotechnologiczne, które wymagają zmiany sposobu myślenia o uprawie. To w pełni zrozumiałe – wymiana urządzenia na nowszy model jest decyzją zakupową, przejście na nowoczesne matryce biochemiczne decyzją mentalną. Nie jest to zarzut, ale jedynie odzwierciedlenie codzienności, w której technologia urządzeń przyzwyczaiła nas do wygody „włącz i jedź”. Roślina nie jest jednak urządzeniem i nie ma przycisku „start”, który po prostu uruchamia produkcję plonu. Wymaga ona, byśmy – zamiast kolejnego elementu w łańcuchu chemicznej ochrony – wdrożyli w jej życie „system operacyjny”, który pozwoli jej samodzielnie zarządzać swoim genetycznym potencjałem.

Uwolnić potencjał roślin

Nowoczesne tunelowe uprawy truskawek i malin w gospodarstwie Agnieszki Kołtunowicz i Grzegorza Tkaczyka w Radzanowie w województwie mazowieckim opierają się na pełnej kontroli warunków środowiskowych oraz precyzyjnym zarządzaniu fizjologią roślin. Kluczowym elementem strategii produkcyjnej staje się biostymulacja, która – wykorzystywana w odpowiedzi na warunki stresowe i krytyczne fazy w rozwoju – pozwala uwolnić potencjał plonotwórczy roślin, przyspieszyć regenerację systemu korzeniowego oraz stabilizować wzrost w warunkach intensywnej produkcji.

Truskawka

Jagodowa korporacja

Ponad 360 hektarów upraw roślin jagodowych w Wielkiej Brytanii, Portugalii i RPA, a wkrótce także w Maroku – przedsiębiorstwo The Summer Berry Company przeszło w ostatnich latach ogromną przemianę. Firma rodzinna produkująca sezonowo owoce przekształciła się w dużego bezpośredniego dostawcę tego towaru do największych sieci handlowych, oferującego owoce przez cały rok.

30 ha truskawek w szklarniach

Spółka Brookberries, której założycielami są Marcel Dings i Peter van den Eertwegh, zlokalizowana w regionie Venlo, należy do największych producentów truskawek w Holandii. Podczas wizyty w obiektach tej firmy w marcu ub. roku mogłem przekonać się nie tylko o tym, jak trudna i wymagająca jest praca w tak dużym przedsiębiorstwie, ale też jak ważne jest uzyskiwanie zarówno wysokich plonów, jak i wysokiej jakości owoców, które akceptowane są przez odbiorców w wielu regionach świata. Usłyszałem wiele praktycznych wskazówek dotyczących poszczególnych odmian, organizacji produkcji, jakości owoców, nawożenia i ochrony roślin oraz organizacji pracy w nowoczesnym ogrodnictwie szklarniowym.

W regionie Ceseny

Produkcja truskawek we Włoszech przeszła w ostatnich latach istotną przemianę, bowiem jej główna część przesunęła się na południe. W północnej części kraju wciąż jednak można znaleźć gospodarstwa, w których produkowane są truskawki wysokiej jakości i osiągane zyski. Podczas mojej wizyty na Półwyspie Apenińskim przy okazji targów Macfrut, miałem okazję zapoznać się z aktualną sytuacją tej branży.

Nowe odmiany, typy sadzonek i systemy uprawy w doświadczeniach

W Eksperymentalnym Centrum Ogrodnictwa Izby Rolniczej NRW w Kolonii-Auweiler, podczas tegorocznego Dnia Tunelowego 23 kwietnia, wiele uwagi poświęcono doświadczeniom prowadzonym w różnych systemach uprawy truskawek. Badania obejmowały zarówno ocenę nowych odmian i selektów hodowlanych, jak również ich uprawę w różnych systemach i przy kilku terminach nasadzeń, wykorzystanie sadzonek różnego typu oraz metody sterowania terminem dojrzewania owoców.

Malina

Najczęstsze błędy w fertygacji

Fertygacja w uprawie roślin jagodowych jest jedną z ważniejszych technologii, bez niej trudno sprostać wyzwaniom dzisiejszego rynku, zwłaszcza świeżych owoców, w których przypadku oczekiwana jest jakość na najwyższym poziomie, długa trwałość (shelf life), a jednocześnie plantator musi ograniczać koszty produkcji, aby być konkurencyjnym.

Od wiedzy do praktycznych rozwiązań w uprawie

Odbywająca się podczas TSW 2026 IV Konferencja Malinowa została zaplanowana w taki sposób, aby przedstawić najważniejsze wyzwania, przed którymi stoją dziś producenci malin. Wśród nich szczególne znaczenie mają rosnące koszty produkcji, niestabilność rynku, zmiany klimatyczne oraz ograniczenia w stosowaniu środków ochrony roślin. Z przedstawionych wykładów wynikało, że sektor malinowy w Polsce przechodzi obecnie wyraźną transformację – zmniejsza się znaczenie produkcji owoców dla przetwórstwa, natomiast dynamicznie rozwija się segment malin deserowych, wymagający znacznie wyższego poziomu technologicznego i organizacyjnego.

Borówka wysoka

Kluczowe elementy produkcji - nawożenie, ochrona, biostymulacja

Tegoroczna XIV Międzynarodowa Konferencja Borówkowa (czyt. też „Jagodnik” 4/2026) dała uczestnikom dużo nowych informacji, kluczowych z punktu widzenia prowadzenia plantacji. W zakresie agrotechniki podkreślano zwłaszcza znaczenie globalnego podejścia do zarządzania procesami technologicznymi na plantacjach. Prowadzenie zarówno nawożenia oraz ochrony, jak i biostymulacji powinno być skoordynowane, bowiem wszystkie te elementy mogą mieć wpływ na końcowy wynik produkcji – jakość i trwałość pozbiorczą owoców (shelf life).

Boom w Gruzji

Targi Macfrut, które odbyły się w dniach 20-23 kwietnia w Rimini we Włoszech, były okazją do zaprezentowania szerszej publiczności produkcji borówek w Gruzji. W tym kraju sektor ten dynamicznie się rozwija, a najwięksi plantatorzy działają w zorganizowany sposób – w 2023 roku powołano stowarzyszenie, które reprezentuje interesy największych producentów tych owoców.

Odmiany północne i południowe - między historią a przyszłością

W trakcie Międzynarodowej Konferencji Borówkowej 2026, która odbyła się 5 i 6 marca w Ożarowie Mazowieckim (czyt. też „Jagodnik” 4/2026), jednym z ważniejszych tematów była dynamika rozwoju globalnej produkcji borówki wysokiej oraz pytania o jej przyszły kierunek. Jak wskazał Stephen Taylor (fot. 1) z firmy Winterwood Farms Ltd., w ciągu zaledwie kilkunastu lat branża przeszła transformację, której skala nie ma precedensu w historii nowoczesnego sadownictwa. Światowa produkcja borówek wzrosła z około 200 tys. ton w 2008 roku do prawie 2 mln ton w roku 2025, co oznacza średnie roczne tempo wzrostu na poziomie około 15%. Taka dynamika naturalnie rodzi pytania o przyszłość – czy możliwe jest utrzymanie tego tempa i osiągnięcie poziomu 20 mln ton w perspektywie najbliższych dwóch dekad?

Polskie firmy

Jak powstają produkty mikrobiologiczne

Rozwój technologii rolnictwa zrównoważonego sprawia, że preparaty mikrobiologiczne stają się jednym z kluczowych elementów nowoczesnych technologii uprawy. Przykładem przedsiębiorstw skutecznie wdrażających tego typu rozwiązania są firmy Bio-Gen oraz Bio-Lider, które od lat rozwijają i komercjalizują technologie oparte na wykorzystaniu wyselekcjonowanych szczepów mikroorganizmów. Szczególnie interesującym aspektem ich działalności jest zaawansowany proces produkcji, łączący rygorystyczne standardy laboratoryjne z przemysłową skalą namnażania bakterii.

Targi/konferencje

Nowe odmiany warte uwagi

W niedawnym numerze naszego czasopisma („Jagodnik” 3/2026) przedstawiłem najnowsze odmiany maliny, które nadają się do uprawy w naszym klimacie, a prezentowane były podczas tegorocznych targów Fruit Logistica w Berlinie. Na ekspozycjach można było także znaleźć nowe odmiany innych gatunków jagodowych. Poniżej prezentuję kilka nowych truskawek, borówek i czerwoną porzeczkę, które potencjalnie nadają się do uprawy w Polsce.

Tylko u nas

Maj i czerwiec przesądzają o późniejszych stratach

W jagodnikach źródło problemu często mylone jest z miejscem jego ujawnienia. Gdy partia owoców zaczyna mięknąć, pojawiają się pierwsze ogniska zgnilizn, rośnie odsetek owoców wypadających z danej klasy handlowej, a odbiorca zgłasza zastrzeżenia do trwałości, wtedy zazwyczaj uwaga plantatora niemal automatycznie kieruje się na chłodnię, pakownię, transport, warunki zbioru albo ostatni zabieg. To tam objaw staje się widoczny i tam strata handlowa zaczyna być policzalna. W wielu przypadkach biologiczny początek problemu leży jednak znacznie wcześniej.

Ryzosfera - kluczowy element środowiska glebowego

Glebę definiuje się jako wierzchnią warstwę skorupy ziemskiej, powstałą w wyniku oddziaływania czynników klimatycznych, chemicznych, fizycznych i biologicznych na skałę macierzystą, przy danym ukształtowaniu terenu. Gleba stanowi dla roślin źródło wody i składników mineralnych, niezbędnych dla ich wzrostu. Najbardziej zewnętrzna jej część – tzw. warstwa próchnicza – składa się głównie z rozłożonej materii organicznej pochodzenia roślinnego i zwierzęcego.

Bor - pierwiastek miłości w świecie roślin

W świecie biologii roślin proces owocowania jest bezpośrednim zwieńczeniem skomplikowanych mechanizmów reprodukcyjnych, które można metaforycznie określić mianem „miłości”. Podstawą tego zjawiska jest skuteczność zapylenia oraz następującego po nim zapłodnienia. W tej złożonej kaskadzie zdarzeń pierwiastkiem odgrywającym rolę absolutnie fundamentalną jest bor. Bez odpowiedniego zaopatrzenia w ten mikroskładnik cykl reprodukcyjny ulega przerwaniu, a inicjacja kwitnienia nie kończy się zawiązaniem pełnowartościowego owocu. Fizjologiczne uzasadnienie tej metafory opiera się na udowodnionym badaniami fakcie, iż bor odpowiada za żywotność ziaren pyłku oraz warunkuje prawidłowy rozwój i ukierunkowany wzrost łagiewki pyłkowej w słupku.

Ochrona

Bioróżnorodność plantacji jagodowych

Na plantacjach, w sadach i na polach uprawnych, mimo że środowisko takie jest sztucznie wytworzone przez człowieka, występuje złożona sieć powiązań i zależności między roślinami a owadami, roślinami uprawnymi i towarzyszącymi, a także między różnymi gatunkami owadów. Pamiętajmy jednak, że nie wszystkie owady to szkodniki, są wśród nich takie, których rola w ograniczaniu właśnie szkodników jest nie do przecenienia. Nazywamy je owadami pożytecznymi, fauną pożyteczną lub entomofauną. Jest to ogromna i zróżnicowana pod względem systematycznym i gatunkowym grupa.