Łowiecka broń biała ma znacznie dłuższą tradycję użytkowania przez myśliwych niż broń palna. Dzisiaj również jej rola nie ogranicza się tylko do reprezentacyjnej.
„Kordelas myśliwski mieczem św. Huberta zwany w kolekcji Wojciecha Nowaka – myśliwego z Karpat” to album, w którym prezentuję część mojej kolekcji kordelasów, przy czym nazwa „kordelas” jest w nim traktowana bardzo szeroko. Oprócz tradycyjnie tak nazywanej broni białej przedstawiam również bagnety łowieckie do broni jednolufowej i dubeltówek oraz broń wojskową. Ta ostatnia – powstała z tradycji łowieckiej – była na wyposażeniu jegrów, czyli strzelców rekrutujących się ze środowisk leśników i myśliwych. Z czasem zaczęto formalnie ją tak nazwać w wojsku. Bywało też odwrotnie – broń czysto wojskowa ozdobiona przez myśliwego motywami łowieckimi stawała się jego kordelasem. Wszystkie te odmiany broni białej można nazywać mieczami św. Huberta.
W albumie przedstawiam 50 kordelasów (od początków XVIII w. do pierwszych lat XX w). To ok. 200 lat historii, która pokazuje ewolucję w ich wyglądzie, ale i siłę tradycji. Oprócz fotografii i podstawowych informacji na temat kordelasów w publikacji podaję także interpretacje motywów łowieckich, które ich właściciele chcieli mieć umieszczone na swojej broni. To ważne dla naszego środowiska.
Warto również zwrócić uwagę na piękno niektórych zdobień i materiały użyte do wytworzenia tej broni. A także na to, że miała ona bardzo indywidualny charakter. Była wykonywana przez pasjonatów, rzemieślników, w małych warsztatach i niewielkich manufakturach. Często powstawała z różnych, akurat znajdujących się pod ręką elementów, również z uszkodzonej broni wojskowej. Ulegała też modzie. W większych XIX-wiecznych wytwórniach także była projektowana i wykonywana z uwzględnieniem propozycji dotyczących jej indywidualizowania w doborze materiałów i zdobień.
Album może być pomocny nie tylko w prześledzeniu historii posiadanych przez nas kordelasów i odpowiedzieć na wiele pytań, lecz także ułatwić rozmowy na ich temat. A może zwróci uwagę na egzemplarze broni, które do tej pory nie były przez nas łączone z łowiectwem. Mam wielką nadzieję, że ta publikacja spotka się z zainteresowaniem w naszym środowisku łowieckim.
Historia kordelasów niesie ze sobą ogrom niespodzianek i ciekawostek, dlatego w planach są kolejne tomy publikacji, w których zaprezentuję następne ciekawe egzemplarze z mojej kolekcji.
Wojciech Nowak | Brać Łowiecka 02/2024
Autor – kolekcjoner militariów oraz przedmiotów związanych z historią łowiectwa, w szczególności kordelasów myśliwskich – urodzony w 1972 r. na Podkarpaciu jest notariuszem prowadzącym kancelarię notarialną, a także dyrektorem i kustoszem Karpackiego Muzeum Broni i Wyposażenia Wojskowego w Krośnie. To również zapalony myśliwy, członek kół łowieckich „Zacisze” w Krośnie oraz „Ryś” w Rymanowie; ponadto członek Ligi Obrony Kraju, prezes Klubu Żołnierzy Rezerwy LOK Krosno, a także instruktor strzelectwa myśliwskiego, sportowego i bojowego.
Album „Kordelas myśliwski mieczem św. Huberta zwany...” (format 210 x 287 mm, 104 str., oprawa twarda).
